Bilgisayar grafiği yıllardır sinema ve reklam alanı içinde kullanılmaktadır. Ancak asıl etkileyiciliğini 90’lı yıllarda, Steven Spielberg’ın Jurassic Park filmi ile yapmıştır. Dinozorların insanlar içinde dolaşması, vadilerde koşuşturması, ILM firması tarafından gerçek ile CG’nin eşleştirilmesi teknolojisi sayesinde gerçekleşmiştir.

Mincho Marinov, Vfx Td - Bu posta adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

Matchmove kelimesinin Türkçe’de tam bir karşılığı olmayıp, hareket yerleştirme, hareket eşleştirme olarak çevrilebilir. Yazımızın bundan sonraki kısmında teknik bir terim olmasından dolayı matchmoving kelimesini kullanacağım.

Bilgisayar grafiği yıllardır sinema ve reklam alanı içinde kullanılmaktadır. Ancak asıl etkileyiciliğini 90’lı yıllarda, Steven Spielberg’ın Jurassic Park filmi ile yapmıştır. Dinozorların insanlar içinde dolaşması, vadilerde koşuşturması, ILM firması tarafından gerçek ile CG’nin eşleştirilmesi, teknolojisi sayesinde gerçekleşmiştir. Filmin pre-prodüksiyon aşamasında planlanan, ağırlıklı olarak maket ve animatronikler kullanılması düşünülürken, ILM firmasının önerisi ile film çağında da bir devrim gerçekleştirmiş oldu.



Günümüzdeki filmlerde görsel gösteri, hayal gücümüz kadar sınırsız bir seviyeye gelmiştir. Bu etkinin başarısında; canlı hareketli görüntülerle hayal gücünü zorlayan CG karakter, obje, mekan kavramlarının tam entegrasyonunun sağlanmış olması yer almaktadır. Artık gerçek görüntülerin kamera hareketleri, makan üzerindeki objelerin konumları, ışık değerleri, yansıma (HDRI) gibi bilgileri ne kadar sayısal olarak ifade edebiliyorsak, CG elementlerle olan ilişiği mükemmeliyete yaklaştırabiliyoruz. Matchmoving başlığı da bu entegrasyonun temelini oluşturmaktadır. Canlı hareket ile CG dünya arasında bir köprü olarak tanımlanabilir. Türkiye’de de bu alanda örnekler artmakta, G.O.R.A., Arçelik Çelik reklamları, yeni yapımlardan Dünyayı Kurtaran Adamın Oğlu gibi filmler, bütçe ve teknik imkanlar olarak güçlü olmayan Türkiye’de yeni nesil CG teknolojilerden ek güç almaktadır.



Matchmoving ile ilgili  yazımızda genel hatları ile, matchmoving temelleri, kameralar, sanal ve gerçek setler, matchmation, 2D izleme, 3D kalibrasyondan bahsedeceğiz.

Bilgisayar üretimi elementler, CG, gerçek çekim görüntülere yerleştirilmek istenildiğinde veya tam tersi, gerçek görüntüler CG sahnelere yerleştirilmek istenildiğinde, matchmove gerekmektedir. Bir çok görsel efekt sahnesinin en kritik ve önemli kısmını oluşturur, buna karşılık finalleştirilmiş sahnede kendisini görmeyiz, hissetmeyiz, tabii ki işlemler doğru şekilde yapıldı ise. Tabloda kompleks bir görsel efekt sahnesinde işleyiş akışı görünmektedir.

2D izleme

Matchmoving çalışması içerisinde özel işaretleyicilerle imaj tanımlanır, yada bilindiği ismi ile 2D izleme işleminden geçer. Bu işaretleyiciler sayesinde sahnemizdeki kamera hareketi boyunca imaj üzerinde 2D izleme işlemleri yapılır. Bu iki boyutta (X,Y) elde edilen işaretleyici bilgileri, 3 boyut (X,Y,Z) dünyası için temel bilgileri barındırmaktadır. Takip edilecek sıralarda motionblur, takip noktasının küçülüp büyümesi, önündeki engellerden dolayı bir görünüp bir kaybolması gibi etkenler 2D izleme yapmayı etkiler. Set düzeni, kamera hareketi yada işaretleyicilerin yer ve sayısı bu sıkıntılara yardımcı olacak şekilde çekim öncesi düzenlenmelidir. Aksi taktirde sahnemizde yeterli 2D izleme bilgisi alamamamız durumunda bu durum sonraki aşamaları da olumsuz etkileyecektir.

3D Kalibrasyon

2D izleme sahne ile ilgili ipuçları verirken, 3D kalibrasyon ise sahnenin çözümlenmesini sağlar. Sahnenin çözümlenmesi demek, kameranın gerçekte takip etiği yolu bulmak demek, pozisyon, rotasyon, lens ve de mekandaki cisimlerin konumları ile ilgili bilgi  verir, başka bir deyişle live-action bir görüntüyü çözümleyerek sanal ortamda cisimlerin ve kameranın konum, hareket bilgilerini tekrardan elde ederek sanal ortamda sahneyi tekrar yaratmış oluruz. Yada film setine sonradan dahil olan bir aktör için sahneyi sanal ortamda tekrar kuruyoruz.
 
Kalibrasyon işlemi matchmoving altındaki en zor aşamalardan biridir. Yazılımın size sunduklarından öte matchmover sanatçısının göz ve sahne algısını gerektirir. Sette alınmış ek bilgiler (kamera yüksekliği, kameranın odağa olan uzaklığı, ölçek olabilecek cisim uzunlukları, kameranın hareket tanımı, nodal pan, dolly, planar hareketler gibi bilgeler bu aşamada fayda sağlamaktadır.)

Kamera

Matchmover’in en büyük görevlerinden biri, kamera verisini çıkartmaktır. İlgili imaj sırasını algılamanın yanında, setten elde edilen kameranın pozisyonu, kameranın lens bilgisi ve de kullanılan format gibi bilgiler gerekmektedir. Özellikle lensin bilinmemesi yada yanlış girilmesi, ilgili objelerin yerlerini ve de  CG imaj üzerindeki gerekli bozulmayla ilgili yanlış sonuçlar doğurabilir. 3D kalibrasyon işleminden sonra ortaya çıkan sanal set bilgisi, yine aynı sahne içinde çekilmiş başka bir kameranın konumunu ve hareketini bulmak için kullanılabilir. Nihayetinde çekim aşamasında da set aynıdır, kamera yer değiştirmektedir. Pozisyon bilgileri elde edilmiş set objelerini ikinci kameranın kalibrasyonu için kullanmak kolaylık ve daha doğru bir sonuç verecektir.
     

Matchmoving Yazılımları

realviz matchmover pro, manuel izleme çıkarmada en iyi programlardan biridir. Özellikle obje odaklı izleme, dışarıdan veri alabilme ve de hareket kontrol verisi kullanabilme yeteneği, öne çıkmış artılarıdır. Aynı firmanın ürünü olan imagemodeler, yani fotoğraf temelli obje modelleme programı ile ortak çalışması da artısıdır.  www.realviz.com

3d equalizer, ilk matchmoving yazılımlarından biridir, büyük stüdyolar tarafından tercih edilen 3d equalizer, hareket yakalama verisi çıkarma, birçok sahnenin tek proje içerisinde çözümlenebilme yetenekleri ile ön plana çıkmış özelliklerdir. 2001 yılı Oscar teknoloji geliştirme dalında ödül almıştır.  www.sc-d-is.com

pftrack, tam paket bir matchmoving yazılımıdır, hareket yakalama verisi çıkarma özelliğinin yanında, optik akış özeliği öne çıkan özelliklerindedir. www.thepixelfarm.co.uk

bojou, en popüler matchmoving yazılımlardan biri olmasında otomatik izleme özelliği ve de kolay kullanımı gelmektedir.  www.2d3.com