Hızlı bir şekilde HD standartlara geçiş yapan TV yayın dünyasında altyapısını güvenli bir şekilde kurmak için yola çıkan DIGITURK, geçtiğimiz yıl içinde çalışmaya başladığı HD uyumlu otomasyon projesini mart ayı içerisinde devreye aldı. Bu proje ülkemiz TV yayın sektöründe ilk HD uyumlu playout sistem kurulumu. Bu açıdan bakıldığında uluslararası anlamda da öne çıkan bir örnek. Bu projenin ayrıntılarını Proje Yöneticisi Ümit Beydağlı’dan aldık. 

Geçen yıl başlattığınız ve geçtiğimiz günlerde başarılı bir şeklide tamamladığınız, ülkemiz televizyon yayıncılığı sektöründe son dönemin en ciddi çalışmalarından birisi olan HD’ye geçiş projeniz hakkında bilgi alabilir miyiz?
Projelendirmeye Mart 2006’da başladığımız sistem, teknik altyapımıza HD yayın uyumluluğunun kazandırılması, playout kanal kapasitesinin arttırılması, günün teknolojik yeniliklerinin çalışmakta olan sisteme entegre edilmesiyle iş akışımız içerisinde operasyonel kolaylığın sağlanması amaçlarıyla kurulmuştur. Sistemin kurulumu mart ayı içerisinde tamamlanmış ve SD Playout kanallarımızdan bir kısmının yayını, yeni kurulan HD uyumlu playout sisteminden yapılmaya başlanmıştır.

Ek playout sistemi olarak adlandırdığımız çalışmamız, çok kanallı yayın otomasyonu kontrolünde HD server’ların bulunduğu, teyp arşiv sistemi ve arşiv kontrol-yönetim yazılımlarına sahip, teknik altyapısı tümüyle “High Defininition” yayın standartlarında olan bir sistemdir. Projelendirmesi ve kurulumu tamamen kendi imkanlarımızla yapılmış olan sistem, yapısı ve teknik özellikleri ile benzeri sistemlerle karşılaştırılırsa tüm dünyada önde gelenlerden biri olup, ülkemizdeki ilk High Definition playout sistem kurulumudur.    
     
Projenin ayrıntılı dökümünü öğrenebilir miyiz? Kaç alt bölümü kapsıyor, bu bölümlerde neler kullanıldı?
Proje ana başlıklarıyla, “Playout Automation”, “Media Server” ve “Tape Archive” alt sistemlerinden oluşmaktadır.

Playout automation kısmında, Harris Automation kullanılmıştır. 20 playout kanal kapasitesine sahip Harris otomasyon sistemi, 4 playout user client ve 2 ingest user client’tan oluşmaktadır. Manual kontrol panelleri, yedeklemenin öncelikli olduğu teknik altyapısından kaynaklanan güvenilirliği, benzer sistemlerde sıkça kullanılmasından dolayı diğer ekipmanlarla olan kontrol arayüzlerinin zenginliği ve bu konudaki tecrübesi Harris otomasyonun sistemimize kazandırdığı avantajlardır. Leitch Server’lar, arşiv yönetim ve kontrol yazılımı, Leitch SDI-AES/EBU  router, Harris-Leitch logo ve karakter jeneratörleri, kayıt amacıyla kullanılan Sony Flexi Cardlar ve diğer standolane HD/SD VTR’ler Harris Automation kontrolünde çalışmaktadırlar. Ayrıca yeni yazılan arayüz yardımıyla “Traffic Schedule” yazılımımızda  hazırlanan yayın akışları, Harris Automation tarafından kullanılmaktadır.

Media Server kısmında, HD Harris-Leitch Server’lar kullanılmıştır. Birebir yedekli toplam 10 server’dan oluşan  server sistemine, 25 Mb/s SD, 50 Mb/s HD data hızlarında kayıt yapmaktayız.

Projelendirme aşamasında üzerinde çokça durduğumuz sistemdeki yayın server’larından arşiv sistemine yüksek hızda data transferi konusu nedeniyle, sistemde Leitch Media Server’larla birlikte Leitch ftp serverlar kullanılmıştır. Ftp server’ların sisteme dahil edilmesiyle,  teyp arşiv sistemi ile yayın server’ları arasında yüksek hızda dosya transferi yapılabilmesi sağlanmıştır. Tamamen yedekli 20 playout ve 4 ingest portu bulunan Leicth Server’ların kurulumu önümüzdeki dönemde kanal ve kayıt kapasitesinin arttırılabileceği düşünülerek yapılmıştır.
 
Tape archive kısmında, StorageTek teyp arşiv sistemleri kullanılmaktadır. Yaklaşık 280 Tbyte veri depolayabilen  teyp arşiv sistemi, yeterli sayıda teyp sürücüleri ve 700 adet teyp saklama kapasitesine sahiptir. Ana sistemin önemli bölümlerinden olan bu alt sistemde, yüksek okuma, yazma, erişim hızı ve yaygın olarak kullanılması sebepleriyle StorageTek teyp arşiv sistemi tercih edilmiştir.  

Teyp arşiv sistemi, arşiv kontrol yazılımı ile beraber kullanılmaktadır. Arşiv kontrol ve yönetim yazılımı, Leitch server’lar ile StorogeTek teyp arşiv sistemi arasında data akışını sağlayan ve düzenleyen, sistem içerisindeki diğer düşük çözünürlükte mataryallerin saklandığı ftp server’lara, belirlenen dosyaların düşük çözünürlükte kopya transferini yapan yazılımdır.

Ayrıca HD standartlarında uygun olarak temel teknik altyapıda, Harris Integrator görüntü - ses router, Harris logo jeneratörleri, Harris Inscriber karakter jeneratörleri, Harris HD/SD görüntü ses işleme kartları, VideoTek HD görüntü - ses teknik ölçüm ekipmanları, Sony Flexi Card, HDCAM, Digital Betacam ve DVCPRO50 VTR’ler kullanılmıştır.
 
Projeniz yeni yapıya geçiş sağlarken bu aşamada arşiv sisteminin öne çıktığını görüyoruz. Arşiv sisteminizi oluştururken nelere dikkat ettiniz?
Evet bu konunun üzerinde ağırlıklı olarak durduk, çünkü 7 yıldır platform işletmeciliği yapıyoruz ve arşivin otomasyon kontolünde olmaması durumunda, ortaya çıkan manual operayon yoğunluğunun getirdiği sorunları iyi biliyoruz. Bu nedenle proje aşamasında, günlük operayonda çalışan arkadaşlarımızın da fikirlerini alarak, arşiv sistemini otomasyon kontrolünde bant arşivi olarak kurmaya karar verdik.

Arşiv kapasitesi, erişim, okuma ve yazma hızları, kullanım kolaylığı, teknik servis yaygınlığı bu konuda bizim için en önemli kriterlerdi. Çalışmalarımızı ve yaptığımız ürün araştırmalarını, özellikle bu kriterler doğrultusunda yaptık.
    
StorogeTek teyp arşiv sistemleri arasından tercih ettiğimiz ürünler, benzer data depolama sistemleri arasında okuma ve yazma hızı en yüksek olan mataryaller arasından olup halen yaygın olarak kullanılmaktadır. Letich Server sistemine eklediğimiz ftp server’lar ile, arşiv kontrol ve yönetim yazılım sisteminini kullanarak teyp arşivinden yüksek hızda okuma ve yazma yapabiliyoruz.     

Projeyi gerçekleştirmek üzere yola çıktığınızda hangi kriterler sizin için önemliydi? Bu kriterlerin tümünü hayata geçirebildiniz mi?
Güvenilirlik yani kesintisizlik, yedeklilik, data transfer hızı, operasyon kolaylığı, manual operasyonun en aza indirilmesi, önceki sistemimizle entegrasyonu ve birlikte kullanılabilmesi, seçilecek ürünlerin önümüzdeki yıllardaki devamlılığı ve teknik desteği, HD yayın standartlarındaki farklılıkların tamamına uyumlu olacak esnekliğe sahip olunabilmesi  bizim için en önemli kriterlerdi. Bu konuların tamamında hedeflediğimiz sonuçlara ulaştığımızı söyleyebiliriz.

Projede kaç firma ve markayla çalıştınız?
Harris firması başta olmak üzere, arşiv kontrol yazılımları ve teyp arşivleme sistemleri konularında çok sayıda firma ile irtibatta olduk ve ürünlerini inceledik. Yurtiçinden Harris Türkiye temsilcisi Erdemir Mühendislik’ten yoğun destek aldık.

Bu tarz yeni yatırımlarda bulunacaklara önerileriniz var mı?
Bize göre bu tarz projelerde ihtiyacın doğru tespit edilerek, doğru ekipmanın seçilmesi en önemli süreçtir ve bu sürecin mümkün olduğunca uzun tutulması, ilgili tüm personelin konuya aktif halde dahil edilmesi gereklidir. Sistem operatörlerinin, kurulum sonrası bakımı üstlenecek teknik personelin, kurulumu yapacak teknik ekibin projelendirme ve seçim aşamalarında bulunması ve fikirlerinin alınması, çıkacak sorunların öngörülmesini sağlar ve bu tarz sistem kurulumlarında ancak ekipman seçiminden önce öngörülebilen problemler tam olarak çözümlenebilirler.

Bu tarz sistem kurulumlarında mümkün olduğunca az sayıda üretici firma ile çalışılması, ekipmanların aynı veya daha yakın olan firmalardan sağlanması alt sistemlerin entegrasyonunda oluşabilecek sorunları önlemektedir. Dolayısıyla daha önce birlikte çalışmış olan sistemlerin tercih edilmesi, sistem kurulumlarında genellikle karşılaşılmakta olan alt sistemler arasındaki entegrasyon sorunlarını en aza indirecektir.  
 
Sistem kurulumunun günün yayıncılık standartlarında ve belirli bir disiplin içerisinde yapılması,  uygun ve doğru kurulum malzemelerinin kullanılması, proje hakkında teknik personelin bilgilendirilmesi, cihaz ve sistem eğitimlerin teknik personele ve operasyon grubuna doğru şekilde verilmesi kurulum sonrası oluşacak sıkıntıları minimuma indirmektedir. Bu süreçlerin verimli ve dikkatli geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Ufukta yeni projeler var mı?
DIGITURK olarak teknolojiyi yakından takip edip, oluşan yenilikleri müşterilerimize ve  çalışanlarımıza sunuyoruz. Her dönem yeni projelerimiz olmakta, bu projeler üzerinde çalışmaktayız.

Son olarak eklemek istedikleriniz var mı?
Son olarak, sistemin başarıyla kurulması için her zaman destek olan, sorunsuz bir ortamda ve gerekli tüm imkanlarla çalışmamızı sağlayan yöneticilerimiz Hatice Memigüven ve Emre Uysal’a, projenin her aşamasında emekleri bulunan çalışma arkadaşlarımıza, her türlü sorunda çözüm üreten Harris Türkiye temsilcisi Erdemir Mühendislik’ten Aşkın Erdemir’e teşekkürlerimizi sunuyoruz.