Son on yılda uydu hizmetlerinin gelişimi, dijital kablonun yükselişi, ve HDTV’nin doğuşu, televizyon dünyasını etkiledi. Şimdi yeni bir dağıtım yöntemi bu dünyayı daha da kuvvetli sallayacağa benziyor. IPTV (Internet Protokolü tabanlı televizyon, veya geniş bant üzerinden televizyon) ortaya çıktı, ve TV satış alanına rekabet ve daha fazla etkileşim getireceğe benziyor.

M. Aysel Işıkhan, Satış ve İletişim Yöneticisi • Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

IPTV Piyasa Analizi

Birkaç yıl içinde IPTV endüstrisinin gelişimi nasıl olacak?

Aboneler yönünden bakarsak:

• ABI Research bugün tüm dünyada yaklaşık olarak 2,5 milyon IPTV abonesi olduğunu söylüyor. 2004'ün sonunda  400.000 abonesi olan  Hong Kong’taki PCCW firması  %38'lik bir artışla  758.000'e kadar yükselen abone sayısı ile bugün dünyada başı çekmektedir. Bu yükseliş TV ve program içeriği sunan  PCCW'nin kazancının  %71  ( HK 739$ milyon) oranında artmasına neden olmuştur.
• Genel  olarak PCCW, kazançlarının %14 ( HK 25.4$) kadar arttığı halde karlarının  %22 oranında (HK 2.4$) düştüğünü, bu oranın geçen yıllarda  HK$ 3.4 milyon kadar olduğunu açıklamıştı.. Firma bu durumun pazarda lider olmak amacı ile yapılan   ilk yatırım harcamalarından kaynaklandığını  ve bu durumun 2007 yılında farklı olacağını düşündüğünü söyledi. Firma, dörtlü sunuş teknolojisinin hizmete girdiğini ve bundan sonra 2007’nin tüm platformlarda artan çeşitlilikte içerik ve etkileşimli hizmetler sunma yılı olduğunu açıkladı.
• Kuzey Amerika’da  çok sayıda, 20-30 bin  aboneli  SaskTel ve Manitoba Telecom gibi IPTV sağlayan firmalar var. Rapor, Kuzey Amerika’daki IPTV abone sayısının 2009’a kadar dörde katlanacağını söylüyor.
• ABI Research, yaklaşık yarısı Asya-Pasifik bölgesinde olmak üzere, 2008’de 60 milyon, 2010’da 120 milyon abone olacağını tahmin ediyor. Bu, çok büyük bir artış.

Beklenen kazançtaki artış:

IPTV;  medya sektörüne içerik sunan, Hollywood , uydu ve kablo üzerinden yayın yapan başlıca TV kanallarına inanılmaz derecede avantajlar sunmaktadır.   IPTV bu kuruluşların; hazırladıkları ve dağıttıkları  program paketleri içerikleri üzerinde tam denetim hakkına sahip olmalarını sağlamanın yanında, geçen yıl kablo endüstrisine de 4.76 milyar dolar gibi  kazanç kaybına neden olan çeşitli faktörleri (içerik hırsızlığı ve korsanlık gb.) aza indirgemektedir.

IPTV sistem kurulumlarının sayısı 2004’te 82 iken, 2010’da 647 olması bekleniyor. Infonetics, 2009’da IPTV hizmet kazancının 38 milyar dolara tırmanacağını tahmin ediyor. 2005’te dünya çapında IPTV geliri 400 milyar doları buldu. Hizmet sağlayıcılar IPTV’den büyük geri dönüş bekliyor, ve bunu garantilemek için IPTV alt yapılarına yoğun yatırımlar yapıyorlar. Bugün eve fiber (FTTH) ve DSL gibi bağlantılarla yüksek data transferi sağlayan işletmeler hizmet gelirinin çoğunluğunu elde ediyor.

STB ( Set top box) geliri IPTV donanım gelirinin %42’sini oluşturuyor. Infonetics, önümüzdeki birkaç yılda IP STB satıcılarının her yıl neredeyse iki katına çıkacağını tahmin ediyor.

Bu karmaşık piyasa, bir çok hizmet sağlayıcısı, çeşitli sistem ve yazılım satıcısının birlikte çalışmasını gerektiriyor. Hizmet sağlayıcıları için süregiden sorun, bu dağıtım sistemlerini en yüksek kazanç ve kar getirecek şekilde düzenlemek.
Sonuç olarak tüm bu faktörler servis sunan işletmeler ve  Telekom için büyük kazanç pazarı oluşturacaktır.

Firmalar IPTV sektörlerinden nasıl kazanç elde edebilecek?
İlki müşteri aboneliklerinden. Medya sahibinin sağladığı hizmetlere bağlı olarak bu, geniş bantlı bağlantıları için müşterilerin bugün yaptığı gibi düzenli ödemeler şeklinde, ya da istendiği zaman  Video on Demand  (VOD) servis sağlayacasından,  program paketi veya film indirmek için  yapılan tek ödeme seçenekleri şeklinde   bir defa, veya bu ikisinin karışımı olabilir.

İkincisi, medya sahipleri reklamdan gelir yaratmayı umacaklardır. IP paketlerinin adreslenebilir olması  programların daha doğru hedeflere ulaşmasına olanak sağlar. Bu nedenle reklamlar, temel coğrafyadan ziyade demografik bilgiler kullanılarak eşit yakınlıkta hedeflenebilir. Bu, reklam verenler için değerli bir olanak. Çünkü ulaştırılmak istenen  reklamlar  sadece o konuyla ilgili izleyicileri  hedef alıyor. Yayıncı için de avantajlı, çünkü tek bir reklamı birçok kez satıp kazançlarını arttırabilirler.

Kişiye özel reklam pazarı hakkında ne düşünüyorsunuz? Kişiye özel reklam nedir?
IPTV ile birlikte kişiye özel reklam  marketi oluşacaktır. Örneğin şu anki mevcut yayın koşullarında verilen bir reklam arasında yayınlanan spotları o saniyelerde  o kanalı seyreden herkes izlemektedir. Oysa IPTV 'de program arasında yayınlanan reklam spotları kişinin hobilerine, yaşadığı bölgeye göre farklılık göstermektedir. Kimisi o verilen arada   mobilya, bahçe eşyaları ile ilgili reklam spotları  seyrederken, başka bir evde o saniyelerde o kanalda tekstil, araba sektörü ile ilgili reklam spotlarını seyredilmektedir. Reklamlar bu sayede daha özel ve daha doğru adreslere ulaştığından dolayı istenen hedef kitlelerine reklam verenler açısından daha çabuk varılır. Prime time kuşakları ortadan kalkacağından dolayı reklam fiyatları programların kalitesi ve sunulan paketin içeriğine göre değişkenlik gösterecektir. Gerçek reyting ölçümleri yapılabilecektir.

Her  ne kadar mevcut olan blanket TV reklamı belli bir süre  devam edecekse de, herkesin bildiği gibi bu sürecin değişmesi hızlı olacaktır. Reklamlar bir televizyon kanalının geçim kaynağıdır. IPTV ile birlikte reklam verenler de bu çözümün bir parçası olmak zorunda kalacaklardır.

Reklam verenler için IPTV’nin avantajı nedir?
IP çift yönlüdür, yani programlar ve reklamlar ayrı ayrı izleyicilere yönlendirilebilir. İzleyicilerin reklamlara nasıl tepki verdiklerini görmek ve etkinliği izlemek için bilgi de toplanabilir.

İleri reklam hizmetleri, bir IPTV kurulum programının üçüncü aşamasının bir parçası.  IPTV hizmet sağlayıcıları, TV izleyicilerine daha ilginç ve daha etkin reklamlar sunmada yeni teknikler ve iş modelleri getirme konusunda reklam endüstrisine yardım edebilir.

IPTV nedir?
Geçmişte televizyon sadece kablo, uydu ve karasal sistemlerle dağıtılıyordu. Günümüzde ise  internet bağlantı hızındaki artış, teknolojideki gelişmeler, online kişi sayısının artması, ve bağlantı maliyetlerinin azalması  gibi gelişmeler, IPTV teknolojinin gelişmesine ve hızlanmasına neden olmuştur.

CBC, CNN, BBC, ABC’yi düşünelim, bunların hepsi televizyon istasyonu, içerik sağlayıcılar ve yaratıcılar. Kayıtlı ve arşivli içerik, canlı program, reklam yapımıyla bir yayın planı oluşturuyorlar.

IPTV'de televizyonların aynısını yapıyor, fakat izleyicilere içerik dağıtımı için Internet’i kullanıyor. NetroMedia küresel Internet yayın platformuna bağlı şekilde ana düzenleyici olarak geniş kapsamlı bir Medya Varlık Yönetim (MAM) programı da kullanıyorlar.

IPTV ilk olarak 1995’te çıktı. IPTV (İnternet Protokolü Televizyon),   programların, filmlerin  canlı yada istendiği zaman, geniş bantlı bir bağlantı üzerinden (DSL),  IP protokolü kulanılarak evdeki salonumuza kadar gelerek izlenebilmesi.  IPTV ücretsiz veya ücret tabanlı olabilir ve kayıtlı görüntüleri dağıtabilir. VOIP (İnternet Protokolü üzerinden ses) ve yüksek hızlı internet erişimi gibi diğer internet protokolü hizmetleriyle birleştirilebilir.

IPTV’nin ağ yapısı, hizmet sağlayıcı/sistem merkezi ve son kullanıcı arasında DSLAM teknolojisiyle çift yönlü haberleşme sağlıyor.

IPTV nasıl çalışıyor?
Geleneksel televizyonculukta tüm programlar aynı anda yayınlanır. Mevcut program sinyalleri aşağı yönde akar, ve izleyici kanalı değiştirerek hangi programı izleyeceğini seçer.

IPTV yayınında başlıca iki biçim var: ücretsiz ve ücret tabanlı

Dijital yayın sinyali, medya kaynaklarına erişmede izleyici isteklerini yerine getiren yazılımla programlanmış bir set üstü cihazla (set top box), geniş bantlı bağlantı ( broadband) yolu üzerinden  mevcut telefon hatları veya  kablo ağı üzerinden gönderilir.  Televizyona IP görüntünün kodunu çözen ve standart televizyon sinyallerine çeviren set üstü cihaza (Set top box),  bağlanır. Switched Video service(SVS) sistemi, izleyicilerin yayın ağ kanallarına, abone hizmetlerine ve filmlere, isteğe bağlı erişmelerini sağlıyor.

Video On Demand ( VoD) nedir?
Video On Demand (VoD) internet veri servisidir. Tıpkı web erişimi ve internet telefonu veyaVoIP  gibi.  İzleyicilere, Set top box 'a veya PC’ye içerik indirebilme imkanı veriyor. Birçok müşteri, sevdikleri programları ne zaman izleyebileceklerini yayıncıların belirlemesinden memnun değil. VoD, özellikle film dağıtımı için çok etkili bir yöntem. Müşteriler, film izlemek için ödeme yapmanın zaten yabancısı değiller. Fakat sadece Video   on demod bağlı  olarak elde edilen kazanç tek başına bir IPTV hizmetini destekleyemez. Araştırmalar, İngiltere’de izleyicilerin yılda 8’den az VoD filmi izlediklerini ve kiralık DVD kadar değerli görmediklerini gösteriyor.

İngiltere’de IPTV ağlarındaki en popüler  Video On Demand (VoD) hizmetleri, 1980’lerden, kültür TV programları, müzik videoları ve sohbet programları  ve ücretsiz TV olmuştur. Kullanım ve tepki (ana zamanda izleme vb.), diğer platformlarla aynı.

Set Top Box (STB) Nedir?
IPTV tipik olarak bir  set top box (set üstü cihazı ) gerektirir. IP görüntülerin kodunu çözer ve standart televizyon sinyallerine çevirir.Set Top Box'larda, hizmet sağlayıcının sinyalini okumak için genellikle dahili bir telif hakkı koruma (CA/DRM) bulunur. Dijital kablolu televizyonunuz varsa, muhtemelen bir set top box'sınızda  da vardır.

Broadband nedir?
Broadband (Geniş bantlı erişim) dağıtım yöntemidir, ve DSL (Dijital Abone Hattı) kullanır.

IPTV nasıl daha büyüyebilir? Pazarda lider konuma gelebilir?
Birçok abone, sağlayıcıları yeni IPTV hizmetlerinin  başlatılmasını  istiyor, fakat endüstrinin ihtiyaçları karşılamada pek acelesi yok. Hala çözülmeye çalışılan  birçok sorun var. Herşeyden önce ticari fırsatların neler olacağı konusunda kimse emin değil. İkinci konu, bu yeni teknolojideki birincil önceliğin güvenlik olması. Hizmet sağlayıcıları  , yayıncılar, İnternet üzerinden gönderilecek bilgilerin  muhafazasını ve sinyali taşıyan IP ağlarını dış saldırılardan  korumanın yollarını arıyorlar. Ve en önemlisi koruma amaçlı sunulacak çözümlerin uygun maliyette olmasını istiyorlar.

Hazırlanan televizyon program içeriklerin telif hakları  nasıl korunabilecek? Şu anda uygulanan yöntemler var mı?
İki tür içerik koruma sistemi var. Birisi, aboneleri tanımak için kullanılan Smart kart teknolojisi var. Diğeri ise yazılımla koruma. Smart kartlar uydu DTH ağlarınca yaygın kullanılıyor, ve ağ işletmesine daha iyi denetim imkanı sağlıyor fakat  pahalı.

Yazılım ile korumada ise sadece  set top box cihazlarının yazılımın güncellenmesi gerekir. Bu nispeten daha düşük maliyetle, ve birkaç saatte gerçekleştirilebilecek bir yöntem.

Öte yandan içerik koruma uygulaması için Video on demond ana itici güç olarak görünüyor. Tüm IPTV operatörleri  Program içeriğini koruma programlarını planlamalı.

IPTV ağları,  kıtasal erişim üzerinde, kablo ve uydu DTH ağlarından daha iyi bir  denetime sahip. IPTV ağlarında her aboneye noktadan noktaya bağlantı var, ayrıca IPTV sadece abonelerin o anda izlediği kanalları iletir. Bu durum , bir IPTV abonesinin hizmet çalmasını zorlaştırır.

Son olarak, son kullanıcının IPTV için neye ihtiyacı var?
Servis sağlayıcıları tarafından tüm alt yapı oluşturulduktan sonra;

• Bir TV’ye,
• Set üstü cihaz ya da bilgisayara,
• Hızlı aktarım bağlantısına (DSL),

ihtiyacı var.

IPTV ağı üzerinden sunulacak program paketlerin içerik tipleri nasıl olacak?
IPTV içeriği canlı veya offline olabilir. IPTV  çok çeşitli  program içerikleri sunabilir. Örneğin,

• Film ve oyun sunan Video On Demand(VoD)
• Haber, spor gibi TV içeriği yayınlayan yayın kabloları

Tüm hizmet sağlayıcılarının içerik stratejileri var. Örneğin,

• Hong Kong en gelişmiş IPTV piyasası
• BBC

Gelecekte önemli olacak  ve ön plana çıkacak çeşitli yeni içerik biçimleri var. Genel sınıflar, interaktif programlar, internet iprogramları ve oyunlar. Hizmet sağlayıcılarının içerik stratejilerini geliştirirken düşünmeleri gereken iki kural var: Aboneleri için seçenekleri mümkün olduğunca arttırmak.

IPTV ağlarını ölçeklendirmeyi etkileyecek bir diz etken var:

• IPTV abonelerinin sayısı asıl itici güç, ve diğer unsurların çoğunun da temeli
• VoD hizmetlerini kullanan IPTV abonelerinin sayısı
• Yayın hizmetleri için kanal değiştirme davranışı
• TV tabanlı internet portalları ve görüntü tabanlı e-posta veya ticaret portalalarının kullanımı gibi işlemler yaratan hizmetlerin kullanımı
• Oyun ve diğer etkileşimli içeriklerin kullanımı
• Yüksek tanımlı TVC (HDTV) içeriğin izlenmesi
• Elektronik program rehberinin (EPG) derinliği
• Ağ hizmetlerinde aracı yazılıma bağımlılık
• Ağdaki VoD sunucularının dağıtımı.

Kaynaklar: ABI, MRG, Businessweek, David Cotriss, Iba, Roy Mark, Infonetics.