Derleyen: Alper Metin

Veri depolama güvenilirliği

Dijitale geçişle birlikte, yayın tesislerinde veri depolamanın önemi artırıyor. Yakında çoğu arşiv görüntü bandı dijital ortama çevrilecek ve dijital olarak kaydedilen, kurgulanan ve saklanan yeni yapımlara ayak uyduracak. Yayıncılar dijital depolamayı benimsedikçe, yayın mühendislerinin modern manyetik disk ve bantta depolamanın avantaj ve sınırlarını anlamaları da giderek önem kazanıyor. RAID (Redundant Array of Independent Disks) bellek sistemleri bugün yaygın kullanılıyor, ve RAID 5 özellikle veri depolama ve güvenilirlik için fiilen standart haline geldi; fakat her sistem gibi onun da zayıf tarafı var.

RAID 5 koruma

Bir grup sabit diske veri yazılır, ve veri kaybı olursa onarılabilmesini sağlayacak eşlik bilgisi eklenir. Veri ve eşlik bilgilerinin sürücülere dağıtılmasıyla dahili bir yedekleme elde edilir, çünkü bir sabit disk sürücü arızalanırsa, taşıdığı tüm veriler eşlik bilgisi kullanılarak kalan veriden yeniden elde edilebilir.

RAID 5, görüntü sunucusu belleği veya nearline bellek gibi verilerin 7 gün 24 saat ulaşılabilir olması gereken yerlerde kullanılmalıdır. Yeniden yapılandırma sırasında performans düşer ve okuma süresi yavaşlar.

Konuşulmayan sorunlar

RAID 5 yıllardır kullanılan iyi bir sistem, fakat nadiren konuşulan bir hata olasılığı var: okuma hataları. Modern sabit disk sürücülerin URE (Unrecoverable Read Error rate) teknik özelliği, okunan bitlerin sayısına göre belirtilir. Terabaytlarca kapasiteli yeni disklerde URE olasılığı artıyor ve değiştirilebilir bir RAID 5 sabit disk sürücünün yeniden yapılandırılması sırasında URE sorunu oluşursa ne olur? Çoğu sistem yeniden yapılandırma işlemini durdurur ve muhtemelen RAID sisteminde saklanan tüm veriyi kaybeder. Diğer disklerdeki okuma hatasını düzeltecek eşlik bilgisi, arızalanan disk sürücüsünde kayıtlı olabilir, bu durumda RAID sistemi hatayı düzeltecek bilgiye erişemez.

Birçok firma ve kişi büyük kapasiteli sabit disk sürücüleri alırken, yüksek güvenilirlik hedefleyen bellek sistemlerinin çok daha küçük sürücüler kullanmasının ana nedeni bu. Bir disk sürücüde ne kadar az miktarda veri saklanırsa, URE olasılığı da o kadar azalır.

2 TB disk sürücülerinden oluşan 14 TB kapasiteli bir RAID 5, her 1014 veri bitinde bir URE oranıyla %50 URE olasılığına sahiptir.

RAID 6, RAID’in farklı kısımlarına iki eşlik biti bilgisi grubu saklayarak iki disk sürücünün arızalanması durumuna karşı geliştirildi, fakat disk sürücülerinin boyutu arttığı için URE etkisi hesaba katılmalı.

RAID 5 veya 6 sisteminde yeniden yapılandırmanın bozulmasına yol açan bir URE oluşursa, yedek kopya (varsa) kullanılarak tüm RAID yeniden oluşturulabilir. Tüm disk sürücülü bellek sistemlerinin düzenli olarak yedek kopyalarının alınması gerekse de, maliyet ve zaman nedeniyle sadece bazılarınınki alınıyor.

Sabit disk sürücüsü güvenilirliği

Google, günümüzde kullanılan disk sürücülerinin hata oranlarını belgeleyen bir yazı yayınlandı. Çalışmada, hemen her üreticiden 100000’den fazla disk sürücüsü var. Sonuçlar üreticiler için ayrı ayrı yayınlanmasa da, nasıl ve neden disk sürücülerinde hata oluştuğuyla ilgili fikir veriyor. Ortaya çıkan ilk istatistik yıllardır biliniyor: Bir disk sürücünün arızalanma olasılığı, çok kullanılırsa, en yüksek ilk yıldadır. Orta düzeyde ve az kullanımda hata oranı açısından bir fark yoktur.

Google’ın çalışmasının şaşırtıcı bir sonucu, disk sürücüsü arızasında sıcaklığın etkisi oldu. Bir sürücü soğudukça hata olasılığı artıyor. En düşük disk sürücü hatası 35 ile 40 derece arasında oldu. Yeni disk sürücüleri için bundan soğuğu iyi değil.

Bugün bir çok disk sürücüde, disk sürücüsünün sürücü denetleyiciyle haberleşmesine ve onu sürücünün durumundan haberdar etmesine imkan veren SMART (Self Monitoring Analysis and Reporting Technology) teknolojisi var. Birçok farklı parametre izlendi ve raporlandı, fakat en önemli özelliği arızalanmamış ama sorun oluşmaya başlayan disk sürücülerini tespit etmesi ve kullanıcıyı tam bir arıza oluşmadan bu sürücüyü değiştirmesi için uyarması. Google’ın çalışması, SMART’ın disk sürücülerini arıza oluşmadan önce sadece %50 oranında yakalayabildiğini gösterdi. Bu durumda SMART çok iyi bir disk sürücü arızası tahmincisi değil, ve mühendislerin her zaman yedek bir diski hazır bulundurmaları gerekiyor.