Samanyolu Yayın Grubu kurulduğu günden beri sürekli altyapısını güncelleyerek teknolojik yenilikleri bünyesinde kullanıyor. Yayıncılığınızın ilk dönemlerinden bugüne kadar geçen bu gelişim sürecine ilişkin bilgi alabilir miyiz?1993 yılının başlarında kurulan Samanyolu Yayın Gurubu, küresel yayıncılığın öncüsü olma gayesiyle çıktığı yolculukta çok gelişti, çok büyüdü. Kaliteli çizgisi; dürüst, ilkeli ve topluma faydalı yayıncılık anlayışıyla yıllar içerisinde her kesimden insanın beğenisini kazanmayı başardı.

Tam 15 yıl önce bin bir güçlükle atılan tohum; bugün kocaman gövdesi, güçlü kökleri ve büyüyen tomurcuklarıyla adeta dalları dünyaya uzanan bir çınar oldu. Hedefi, bütün bir insanlığa seslenebilmek olan Samanyolu Yayın Grubu’nun ilk düşüncesi, altyapıya yönelik çalışmalarla yayın ağını genişletmekti. Orta Asya Cumhuriyetlerine ulaşan yayınları, 1999 yılından itibaren Avrupa ve Kuzey Afrika ülkelerinden de seyredilebilir hale geldi. Atılımlarına dur durak bilmeden devam eden Samanyolu Yayın Grubu; 2000 yılında, kardeş ülke Azerbaycan’da kendi stüdyolarında yayına başladı.
Nihayet, Kasım 2000’de yayın ağı Amerika’ya kadar uzandı.
Her zaman seviyeli yayıncılık anlayışını koruyan Samanyolu Yayın Gurubu, zaman içinde bu anlayışının meyvelerini de aldı. Yayın gurubunun o yıllarda ilk ve tek kanalı olan Samanyolu Televizyonu, uluslararası platformda bugüne kadar bir Türk televizyon kuruluşunun almış olduğu en büyük ödüle layık görüldü. Kalitenin, saygınlığın, dürüstlüğün ve değerlere bağlılığın ödülü ‘Diamond Star’ 2003 yılında Samanyolu Televizyonu’nun oldu.
Yayın grubunun farklı kesimlerin farklı beklentilerini karşılamaya yönelik atılımları ise 2006 yılından itibaren hızla gerçekleşmeye başladı. Bu tarihte ‘Bir Kültür Kanalı’ sloganıyla kurulan Mehtap Televizyonu ve 2007 yılı başlarında kurulan Samanyolu Haber Televizyonu, grubun ilk tematik kanalları olarak yayın hayatlarına merhaba dediler. Hemen ardından çocuklara ve anne-babalara hitap eden Yumurcak Televizyonu izleyiciyle buluştu ve emsallerini geride bırakarak kısa sürede büyük bir başarı elde etti. Amerika’daki stüdyolarından İngilizce yayın yapan Ebru TV ve Azerbaycan’da kurulan Hazar TV ise yayınlarını farklı kültürlere, onların dillerinde ulaştırmak isteyen Samanyolu Yayın Grubu’nun aynı yıllarda gerçekleşen iki önemli açılımı oldular.

Samanyolu Yayın Grubu, bugün 15 yaşında... Beş kıtayı kapsayan yayınları, 8 televizyon kanalı, ulusal ve uluslararası çapta yayın yapan 3 radyosuyla bugün çok büyük bir aile... Fakat ilk günkü heyecanı ve ilk günkü sorumluluk bilinciyle çalışmalarını sürdürüyor. Köklerinin gücü ve seyircisinin desteğiyle, gelecek zaman dilimlerine doğru bildiği yolda yürümeye devam ediyor.
Son dönemdeki teknolojik yatırımlarınızın ayrıntılarını öğrenebilir miyiz?Sektörde yaklaşık 15 yıldır hizmet veren bir yayıncı kurum olarak büyük bir bölümü 1995-1996 yıllarında alınmış ve 10 yılı aşkın bir süreden bu yana kullanılmakta olan ‘’aktif yayıncılık ekipmanları ‘’ olarak da adlandırılabilecek Aktüel Kamera, VTR cihazları, Lineer Kurgu setleri vb. ekipmanımızın gerek sayı ve gerekse kalite açısından yetersiz oluşu ve ayrıca yedek parça ve ölçü bakım giderlerinin her geçen yıl artarak devam ediyor olması tüm yayıncı kurumlarda olduğu gibi bizleri de alternatif yayıncılık ekipmanlarının temini ve kullanımına yöneltmiştir.IT sektöründeki gelişmeler ve IT tabanlı yayıncılık çözümlerindeki çeşitliliğin artması, farklı bütçe ve güvenlik seviyelerine hitap edebilecek seviyede ürün yelpazesinin genişlemesi, tüm yerel ve ulusal TV kanallarını doğal olarak bu imkanları değerlendirmeye teşvik etmektedir.
Samanyolu Yayın Grubu olarak 2004 yılından itibaren Quantel, Harris gibi büyük bütçeli otomasyon çözümleri sunan uluslararası entegratör firmalar başta olmak üzere, değişik firmalarla proje bazlı çalışmalar yapılmış ve IT tabanlı yayıncılığın sağlayacağı avantajlar ve teknik detayların yanı sıra işletim konusunda da STV’nin altyapısını nelerin beklediğine dair ciddi anlamda bir bilgi birikimi elde edilmesine imkan hazırlanmıştı. Bu arada gerek TRT Dijital Arşiv Projesi ve gerekse Doğan Medya Grubu Yayın Otomasyon projelerinin hayata geçirilebilirliği konusunda yaşanan sıkıntılar ve bunun yanı sıra yeni sistemlerin sağladığı kolaylıklar yakinen takip edilmişti.
Diğer yandan haber merkezindeki yeni oluşum ve beklentiler, kamera ve lineer kurgu seti altyapısının yetersizliğini gündeme getirmiş, bu konuda yeni cihaz alımlarının gerekli olduğu sonucuna varılınca, sadece İstanbul Merkez haber ve spor birimleri ve Başkent Ankara’da bulunan ofisimiz için uçtan uca IT tabanlı bir haber otomasyon altyapısının kurulması kararlaştırılmıştır.
2003 yılı itibari ile Samanyolu Yayın Grubu olarak, teknolojik dönüşüm sürecini başlattık. Samanyolu kendi program ve dizilerini tamamen kendi imkanları ile çekip yayına hazırlamaktadır. Halihazırda haftalık olarak yayınlanan 6 adet dizi-drama projesinin senaryodan yayına tüm aşamalarda kurumun kendi imkanları ile hazırlanıyor olması özelliği ile de bir prodüksiyon şirketi gibi çalışmaktadır. Bu anlamda dizi ve program montajları için konvansiyonel montaj cihazlarını Velocity NLE’ler ile değiştirmekle ve ilk playout cihazımızı (Airbox) almakla dönüşüm başladı.
Devamında, 2005 yılında “Kasetsiz İşakışı (tapeless workflow)” konsepti çerçevesinde, Haber Otomasyonu projesini hayata geçirdik. Haberin başladığı noktadan yayına çıkana kadar tamamen IT temelli, dijital ortamda akması hedeflenerek, SONY PDW510 XDCAM kameralar, Edius NLE’ler, GrassValley Mseries 122A Playout, Metus DAM, HP EVA8000 ve IBM DS4800 Storage bileşenlerinden oluşan bir sistem tasarladık. Bütün kullanıcılar tarafından benimsenen proje, çok başarılı olarak tamamlandı.

Uçtan uca kasetsiz haber otomasyonu sürecinin STV’deki uygulamasını adımlar halinde şematize edecek olursak:
- Haber çekimleri toplam 24 adet Sony PDW-510P kamera ile DV25 ( MXF ) formatında Profesyonel disklere ( PFD-23 ) kaydedilmekte…
- Haber merkezine kurulu 5 adet Sony PDW-1500 Driver Unit Aktarım istasyonu vasıtasıyla PFD-23 te bulunan Proxy ve DV25 içerikler Ortak Storage üzerinde tahsis edilmiş bölümlere FILE olarak transfer edilmektedir. Muhabir ve editörler haber içeriklerine kendi masaüstü PC lerinden rahatlıkla ulaşıp PDZ-1 Proxy Browsing Software kullanılarak düşük çözünürlükteki kopyalarına ulaşılıp yapılacak ön izlemeler neticesinde kurgu esnasında kullanılacak görüntülerin ön seçimi yapılabilmektedir.
- Aktarım istasyonlarında oluşturulan MXF dosyaları Gigabit Ethernet altyapısı üzerinden MXF uyumlu NLE kurgu istasyonlarına transfer edilerek kurgu işlemine geçilmektedir.
- Kurgu istasyonlarında hazırlanan haber klipleri yine Gigabit Ethernet altyapısı üzerinden BACKUP’lı ve MIRROR çalışan DV tabanlı Thomson Grasswalley M Series 122A PLAYOUT servere aktarılarak yayına hazır hale getirilmektedir.
- Çekimden yayına oradan da arşive kadar tüm aşamalarda DV25 formatı kullanılması planlanmış olup herhangi bir format dönüştürme işlemi yapılmadan süreç tamamlanmış olmaktadır.
- Haber yayını esnasındaki ani gelişmeler neticesinde Professional Disc’e kaydedilmiş fakat henüz kurgulanma imkanı olamamış haber içeriklerinin direkt ekrana yansıtılabilmesini sağlamak amacıyla da Rejide 1 adet SONY PDW-1500 konumlandırılmıştır.

Bu projenin tamamlayıcısı mahiyetinde Ankara Ofisimizi bir “Diseaster Site” olarak planlayıp, Disaster Projesi yaptık. Şu an fiber bağlantı ile tüm verilerimizi online olarak Ankara’da yedekliyoruz.
Teknolojik yatırımların başarısından alınan cesaretle yayın grubunun farklı izleyici beklentilerini karşılamaya yönelik atılımları başladı. “Bir Kültür Kanalı’ sloganıyla kurulan Mehtap Televizyonu, Samanyolu Haber Televizyonu, çocuklara ve anne-babalara hitap eden Yumurcak Televizyonu, Amerika’da İngilizce yayın yapan Ebru TV kanalları izleyiciyle buluştu. Almanya Frankfurt’ta Almanca/İngilizce olarak yayın yapacak Ebru TV Euro’nun da 2009 başı itibariyle yayına başlamasını planlıyoruz.
Teknik altyapınızı ve kullanılan teknolojiyi seçerken nelere dikkat ediyorsunuz? Hangi formatları temel olarak aldınız?Birbiri ile çelişen iki temel yaklaşım arasında denge kurmaya çalışarak tercihte bulunmaya özen gösteriyoruz. Birincisi yıllardır kullanılagelen, kendini ispatlamış, sorunsuz çalışan, kullanıcı tarafında kabul görmüş ürünlerle devam etmek. İkinci yaklaşım; yeni geliştirilmiş, daha gelişkin özellikler va’deden ama diğerine göre nispeten riskli olan cihazlardan yana tercihte bulunmak. Değerlendirme aşamasında mümkün mertebe kullanıcıyı sürece dahil ederek ilerlemeye devam ediyoruz. Yeni ürünlerin va’dettikleri hakikaten kayda değerse, kullanıcıyı sonuna kadar ikna etmeye çalışarak, yeni ürünlerden yana tercihte bulunuyoruz. Zaten değerlendirme sürecine katılan bir kullanıcı ürünü artıları ve eksileri ile iyi tanımış oluyor, ve verilecek kararı benimsemiş oluyor.
Avrupa’daki kanallar 2007 yılından itibaren HD yayınlara geçmeye başladılar. Ülkemizde de önümüzdeki dönemde kanallar HD yayınlara geçecek. STV olarak HD yayın hazırlıklarınız hakkında bilgi alabilir miyiz?Seyircinin büyük oranda HD’ye hazır olduğu bir ortamda, Samanyolu Yayın grubu olarak HD’ye kayıtsız kalamazdık. Grup bünyesinde, Avrupa’ya yönelik İngilizce yayın yapacak olan Ebru TV-Europa kanalımız önümüdeki günlerde yayın hayatına başlayacak. Bu kanalı tamamen HD olarak projelendirdik. Türkiye’de ise öncelikle yeni aldığımız cihazların HD uyumlu olmasına dikkat ediyoruz ve HD’nin operasyonda bize getireceklerini görmek için 2 dönemdir Beşinci Boyut isimli dizimizi HD olarak çekiyoruz.
Özellikle son beş yıldır dijital altyapıların geçiş dönemini tamamlayıp çözümlerin daha etkin ve maliyet anlamında makul seviyelere inmesiyle arşiv, otomasyon, kurgu, aktarım gibi yayıncılık zincirinin her aşamasında IT temelli ürün ve çözümler öne çıkmaya başladı. STV’nin yayın zincirinde IT temelli çözümler ne aşamada?Yayın zincirimiz, -dizi çekim kameraları dışında- tamamen IT temelli ürünler ve çözümlerle oluşturulmuştur. XDCAM’lerle başlayan süreç, Edius, FinalCut, Velocity NLE’ler ile devam edip, Mseries ve Airbox playoutlar ile yayına verilmektedir. Nihayetinde Metus DAM yazılımı ile IBM Storage’ta arşivlenmektedir. Bütün bu süreçler kendi geliştirdiğimiz yazılımlar ile desteklenmektedir. Bu noktada IT’den %99,99 uptime ile hizmet vermesi beklenmektedir.
Dijital kuşatmadan sonra, yeni teknolojiler ve çözümlerin ardı arkası kesilmiyor. Son sürece baktığımızda IPTV, Mobil TV ve Internet TV gibi yenilikleri görebiliriz. Bu yeniliklere paralel çalışmalar yapıyor musunuz? Bu yeni yayıncılık anlayışları geleneksel yayıncılığı hangi mecralara sürükleyecek gibi görünüyor?Kanaatimce bireyin azami derecede ön plana çıktığı çağımızda bütün yayıncılar planlarını buna göre yapmak durumunda kalacaklar. Yayıncılar olarak, yayın mecrası, akış planı, formatı ile seyirciyi özgürleştirmek üzerinde yoğunlaşacağız. Hatta birkaç adım ilerisinde yapımcılar da aynı noktaya gelecekler, seyirci yapım sürecine dahil olup, belirleyici olacaktır. Bütün bunları sağlayabilmek de ancak alternatif erişim kanallarının çok güçlü ve yaygın hale gelmesi ile mümkün olacaktır. Bu anlamda dünyada belirli mesafe almış olan IPTV, Mobil TV ve Internet TV kavramlarının çok yakın zamanda ülkemizde de hayata geçmesini bekliyorum. Zaten bu konuda da başlamış ve devam eden projeler olduğunu biliyoruz.

Samanyolu olarak alternatif erişim kanalları ile ilgili durduğumuz nokta şu an itibari ile; içerik üreticisi olmak ve içeriğimizi her an servis edilebilir formatta ve online bir medyada hazır tutmak. Bunun ötesinde Altyapı Sağlayıcıları haricinde de kimsenin kolay kolay çıkıp bu tarz platformlar oluşturabilmesini çok mümkün görmüyoruz.
STV’nin önümüzdeki dönem için hedefleri, yatırımları ve projelerini öğrenebilir miyiz? Şimdilik sadece haber yayını için tasarlanan uçtan uca yayın otomasyonu çalışmasının önümüzdeki dönemlerde genel anlamda tüm yayın operasyonunu da kapsayacak şekilde genişletilmesi sürecine geçileceği STV tarafından öngörülmektedir. Bu süreçle ilgili operasyonları gerçekleştirmeye çalışan diğer yayıncı kurumların çalışmaları da yakinen takip edilecek ve bu konuda yaşanacak muhtemel BAŞARI ya da TRAJEDİ öyküleri dikkatli bir şekilde değerlendirilerek gelecek dönemdeki seçimlerimizde başarı katsayısını yükseltme gayreti tarafımızdan ortaya konmaya çalışılacaktır.
Samanyolu Yayın Grubu , uçtan uca kasetsiz haber otomasyonu alanında yeni bir formata geçiş yaparak bu konuda ülkemizdeki diğer yayıncı kurumları da cesaretlendirebilecek ölçüde önderlik yapma konumunda bulunuyor olma onurunu taşımaktadır.
