Prof. Dr. Sedat Cereci / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Öğretim Üyesi
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Tayip Erdoğan’ın bir konuşmasında “farklı etnik kimliklerin Türki-ye’den kovulması faşizanlıktır” sözünü kullanması haber teknolojisi aracılığıyla bir anda tüm dünyaya duyurulabilmekte ve milyonlarca insanın gündemi günlerce aynı konu üzerinde odaklanarak dikkatleri ve ilgileri bir noktada yoğunlaştırılabilmektedir (Türker, 2009, 8). HDX sistemle kusursuz görüntüyü kaydetme özelliğine sahip iletişim teknolojilerinin gücü, dünyanın tüm düşünsel enerjisini, kendi belirlediği gündem doğrultusunda yönlendirebilmekte, potansiyel güçleri kendi amacı çevresinde toplayabilmektedir.
Başta televizyon, internet, baskı makineleri olmak üzere kitlesel iletişim unsurları taşıyan tüm araçlar, hiç aralıksız dünyanın bir ucundan diğer ucuna, metropollerden köylere, dağlardan düzlük alanlara ileti aktarmakta, dünyayı, insanın dikkatinin ve ilgisinin yetersiz kalacağı ölçüde yoğun frekanslar, sinyaller, kodlarla kuşatmaktadır. İnsanlar, ileti çokluğu içinde en anlamlı sözlerin bile anlamsızlaştığı bir kalabalık ve karmaşaya karışmış olarak yaşama anlam vermeye çalışırken, teknoloji üreticileri ve göz kamaştırıcı iletilerle insanları meşgul eden mesaj üreticileri, bu karmaşadan en büyük kazancı sağlamaktadır.
İnsanların en çok ilgi duydukları iletişim ürünü olan haber de, yaygınlaştığı ölçüde daha hızlı ve yetkin teknolojilerle dünyaya yayılmaktadır. Streambox SBT3-9500 HD/SD görüntü aktarım kodlayıcısı yayıncılara, kamu ajanslarına ve kuruluşlara, HD ve SD görüntü çekim, aktarım, canlı ve dosya tabanlı haber toplamla olanakları sunmaktadır (Broadcasterinfo, 2009, 34). Benzer pek çok gelişmiş haber teknolojisi, insanlara en hızlı haber aktarmanın yanında, haberi biçimlendirme konusunda da öncülük üstlenmektedir.
Ekonomik sorunlardan doğum günü kutlamalarına kadar çok geniş bir alanda haber hazırlayan haber ajansları ve kitle iletişim araçları, insanları belirli ortak noktalarda buluştururken bir yandan da, insanlarda haberlerdeki yaklaşımlara dayalı görüş ve tutum oluşturmaktadır (Brown ve Ferree, 2005, 20). Bir dünya ortak ajansı gibi çalışan 21. yüzyıl haber ajansları ve kitle iletişim araçları, çabalarını büyük ölçüde kapitalist amaçlar üzerinde biçimlendirmiş olarak, insanları, onlar için kurdukları fantastik öğelerle bezenmiş hayal dünyalarının içine çekmektedir.
İnsanların yerine düşünen, hayal kuran mesaj üreticileri, tepki verilmesi gereken etkilere karşı da az düşünen insanların yerine tepkiye benzer imajlar üretmekte, bu yolla insanların tepki mekanizmasının zayıflamasına da neden olmaktadır. Bu noktada artık, eski Romanya Diktatörü Çavuşesku her zamanki gibi topladığı kalabalığa seslenirken, aradan çıkan tek bir “kahrol zalim diktatör” çığlığının, 30 yıllık suskunluk sarmalının kırılmasına neden olduğunu görmek olanaksızlaşmaktadır (Tokgöz, 2009, 2). Çünkü insanların vermesi gereken tepki, mekanik mesaj üreticilerince eğlenceli bir biçimde eritilmektedir.
İnsanları tüm evrenden haberdar eden kitle iletişim araçları ve haber kaynakları, 21. yüzyılın konjonktürü içinde ahlaki veya düşünsel kaygılardan çok para için çalışmaktadır. Habere güvenin koşulunu oluşturan doğru bilgi ve gerçekçi düşünce kaygısı, kitle iletişim araçlarında yerini çoktan bireylerin duygu dünyalarını egemenlik altına alarak onları tepkisiz varlıklara dönüştürme eğilimine girmiştir (Cereci, 2005, 84). İçeriklerindeki çelişkilere karşın insanların gündemini oluşturan araçların birlik halindeki tutumları, onlara olan güveni ayakta tutmaktadır.
Kitle iletişim araçları ve haber ajanslarının, insanların siyasi görüşlerini, günlük yaşamlarını, yaşam tarzlarını, hatta kültürlerini değiştirici, biçimlendirici etkileri olduğunu söylemek olasıdır (Benson ve Saguy, 2005, 239). Özellikle aynı olayları aynı yaklaşımla ve her gün defalarca yineleyerek insanlara aktaran araçların, insanların yaşamları üzerindeki etkileri çok seçik biçimde gözlenmektedir. Bir anlamda her türden insanı birbirine yaklaştıran bu gelişme, insan varlığını ve yaşamı tekdüzeleştirerek yaşamın tek elden düzenlendiği bir dünya tehlikesini de içermektedir.
ABD Başkanı’nın günlük programı, Türkiye Avrupa Birliği ilişkilerinin haftalık seyri, Irak’ta öldürülen günlük insan sayısı, Çin’in son ürettiği oyuncağın dünya piyasasındaki durumu ve daha başka binlerce küresel gelişme, tüm dünyada aynı anda iletişim teknolojilerine yakın tüm insanlara ulaşmaktadır. Tüm dünya, aynı haber ajansına bağlı kitle iletişim araçları gibi her gelişmeyi aynı anda ve aynı biçimde öğrenmektedir. İnsanlar, kaynağı aynı olan bir bilgi ve görüş ortamında, anlayış ve görüşleri benzeşerek yaşamlarını sürdürmektedir.
Tüm insanların benimseyebileceği, kendi yaklaşımlarına koşut, özgün uygarlık, vatandaşlık, insanlık tanımları yapan ve bu tanımları örneklerle canlandıran haber kaynakları, ortak çalışmayla insanlığa yeni felsefi kavramlar da sunmaktadır (Massoni, 2004, 61). Dünya, her an değişik araçlardan insanların yaşamlarına akan haberler aracılığıyla yeni bir yaşam biçimiyle tanışmaktadır. Birleşik bir dünya haber ajansı olarak çalışan kurumlar, dünyanın geleceğinde söz sahibi olma eğilimlerini de haberlerle açıkça ortaya koymaktadır.
Dünyanın en çok tüketilen iletişim ürünü olan haber, insanların düşüncelerinden yaşam tarzlarına, siyasi görüşlerinden davranışlarına kadar etki bırakmaktadır (Bölge, 2009, 4). Güçlü haber ajansları ve egemenlik alanı geniş olan kitle iletişim araçları, yayınladıkları haberler aracılığıyla ülkenin karar organlarına istedikleri kararları aldırabilmektedir. Tek elden veya birbirine yakın kaynaklarca yönetilen ajans ve kitle iletişim araçları da tüm dünyanın aynı görüş ve amaçlar doğrultusunda bilgilendirilmesi veya dezenforme edilmesi tehlikesine neden olmaktadır.
Başta televizyon, internet, baskı makineleri olmak üzere kitlesel iletişim unsurları taşıyan tüm araçlar, hiç aralıksız dünyanın bir ucundan diğer ucuna, metropollerden köylere, dağlardan düzlük alanlara ileti aktarmakta, dünyayı, insanın dikkatinin ve ilgisinin yetersiz kalacağı ölçüde yoğun frekanslar, sinyaller, kodlarla kuşatmaktadır. İnsanlar, ileti çokluğu içinde en anlamlı sözlerin bile anlamsızlaştığı bir kalabalık ve karmaşaya karışmış olarak yaşama anlam vermeye çalışırken, teknoloji üreticileri ve göz kamaştırıcı iletilerle insanları meşgul eden mesaj üreticileri, bu karmaşadan en büyük kazancı sağlamaktadır.
İnsanların en çok ilgi duydukları iletişim ürünü olan haber de, yaygınlaştığı ölçüde daha hızlı ve yetkin teknolojilerle dünyaya yayılmaktadır. Streambox SBT3-9500 HD/SD görüntü aktarım kodlayıcısı yayıncılara, kamu ajanslarına ve kuruluşlara, HD ve SD görüntü çekim, aktarım, canlı ve dosya tabanlı haber toplamla olanakları sunmaktadır (Broadcasterinfo, 2009, 34). Benzer pek çok gelişmiş haber teknolojisi, insanlara en hızlı haber aktarmanın yanında, haberi biçimlendirme konusunda da öncülük üstlenmektedir.
Ekonomik sorunlardan doğum günü kutlamalarına kadar çok geniş bir alanda haber hazırlayan haber ajansları ve kitle iletişim araçları, insanları belirli ortak noktalarda buluştururken bir yandan da, insanlarda haberlerdeki yaklaşımlara dayalı görüş ve tutum oluşturmaktadır (Brown ve Ferree, 2005, 20). Bir dünya ortak ajansı gibi çalışan 21. yüzyıl haber ajansları ve kitle iletişim araçları, çabalarını büyük ölçüde kapitalist amaçlar üzerinde biçimlendirmiş olarak, insanları, onlar için kurdukları fantastik öğelerle bezenmiş hayal dünyalarının içine çekmektedir.
İnsanların yerine düşünen, hayal kuran mesaj üreticileri, tepki verilmesi gereken etkilere karşı da az düşünen insanların yerine tepkiye benzer imajlar üretmekte, bu yolla insanların tepki mekanizmasının zayıflamasına da neden olmaktadır. Bu noktada artık, eski Romanya Diktatörü Çavuşesku her zamanki gibi topladığı kalabalığa seslenirken, aradan çıkan tek bir “kahrol zalim diktatör” çığlığının, 30 yıllık suskunluk sarmalının kırılmasına neden olduğunu görmek olanaksızlaşmaktadır (Tokgöz, 2009, 2). Çünkü insanların vermesi gereken tepki, mekanik mesaj üreticilerince eğlenceli bir biçimde eritilmektedir.
İnsanları tüm evrenden haberdar eden kitle iletişim araçları ve haber kaynakları, 21. yüzyılın konjonktürü içinde ahlaki veya düşünsel kaygılardan çok para için çalışmaktadır. Habere güvenin koşulunu oluşturan doğru bilgi ve gerçekçi düşünce kaygısı, kitle iletişim araçlarında yerini çoktan bireylerin duygu dünyalarını egemenlik altına alarak onları tepkisiz varlıklara dönüştürme eğilimine girmiştir (Cereci, 2005, 84). İçeriklerindeki çelişkilere karşın insanların gündemini oluşturan araçların birlik halindeki tutumları, onlara olan güveni ayakta tutmaktadır.
Kitle iletişim araçları ve haber ajanslarının, insanların siyasi görüşlerini, günlük yaşamlarını, yaşam tarzlarını, hatta kültürlerini değiştirici, biçimlendirici etkileri olduğunu söylemek olasıdır (Benson ve Saguy, 2005, 239). Özellikle aynı olayları aynı yaklaşımla ve her gün defalarca yineleyerek insanlara aktaran araçların, insanların yaşamları üzerindeki etkileri çok seçik biçimde gözlenmektedir. Bir anlamda her türden insanı birbirine yaklaştıran bu gelişme, insan varlığını ve yaşamı tekdüzeleştirerek yaşamın tek elden düzenlendiği bir dünya tehlikesini de içermektedir.
ABD Başkanı’nın günlük programı, Türkiye Avrupa Birliği ilişkilerinin haftalık seyri, Irak’ta öldürülen günlük insan sayısı, Çin’in son ürettiği oyuncağın dünya piyasasındaki durumu ve daha başka binlerce küresel gelişme, tüm dünyada aynı anda iletişim teknolojilerine yakın tüm insanlara ulaşmaktadır. Tüm dünya, aynı haber ajansına bağlı kitle iletişim araçları gibi her gelişmeyi aynı anda ve aynı biçimde öğrenmektedir. İnsanlar, kaynağı aynı olan bir bilgi ve görüş ortamında, anlayış ve görüşleri benzeşerek yaşamlarını sürdürmektedir.
Tüm insanların benimseyebileceği, kendi yaklaşımlarına koşut, özgün uygarlık, vatandaşlık, insanlık tanımları yapan ve bu tanımları örneklerle canlandıran haber kaynakları, ortak çalışmayla insanlığa yeni felsefi kavramlar da sunmaktadır (Massoni, 2004, 61). Dünya, her an değişik araçlardan insanların yaşamlarına akan haberler aracılığıyla yeni bir yaşam biçimiyle tanışmaktadır. Birleşik bir dünya haber ajansı olarak çalışan kurumlar, dünyanın geleceğinde söz sahibi olma eğilimlerini de haberlerle açıkça ortaya koymaktadır.
Dünyanın en çok tüketilen iletişim ürünü olan haber, insanların düşüncelerinden yaşam tarzlarına, siyasi görüşlerinden davranışlarına kadar etki bırakmaktadır (Bölge, 2009, 4). Güçlü haber ajansları ve egemenlik alanı geniş olan kitle iletişim araçları, yayınladıkları haberler aracılığıyla ülkenin karar organlarına istedikleri kararları aldırabilmektedir. Tek elden veya birbirine yakın kaynaklarca yönetilen ajans ve kitle iletişim araçları da tüm dünyanın aynı görüş ve amaçlar doğrultusunda bilgilendirilmesi veya dezenforme edilmesi tehlikesine neden olmaktadır.
Kaynaklar
- BENSON, Rodney ve SAGUY, Abigail C. (2005). “Constructing Social Problems in an Age of Globalization: A French-American Comparison”. AMERICAN SOCIOLOGICAL REVIEW. Vol. 70. No: 2. S. 233-259.
- BÖLGE (2009). “Habersiz Yaşamak Rahatsız Ediyor”. BÖLGE Gazetesi. 23 Nisan 2009. S. 4.
- BROADCASTERINFO (2009). “Streambox SBT3-9500 HD/SD Kodlayıcı ile Habercilik”. Sa: 63. S. 34.
- BROWN, Jessica Autumn ve FERREE, Myra Marx (2005).”Close Your Eyes and Think of England: Pronatalism in the British Print Media”. GENDER and SOCIETY. Vol. 19. No: 1. S. 5-24.
- CERECİ, Sedat (2005). HABER VE RÖPORTAJ TEKNİĞİ. Ankara: Şubat.
- MASSONI, Kelley (2004). “Modeling Work: Occupational Messages in Seventeen Magazine”. GENDER and SOCIETY. Vol. 18. No: 1. S. 47-65.
- TOKGÖZ, Ersin (2009). “Asker Gazeteciler Yine Utandırdı”. RADİKAL. 25 Mayıs 2009. S. 2.
- TÜRKER, Yıldırım (2009). “Yüzölçümü Kaç Mayın?”. RADİKAL. 25 Mayıs 2009. S. 8.
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
