Yavuz Sezer / Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Bel Çekim  [Middle Shot MS]

Göğüs planın devamı şeklinde düşünülebilir. Belin hemen kemer çizgisi altından veya üstünden baş boşluğuna kadar olan ölçektir. Genelde vücut ölçüsünün yarısına denk gelen bir çerçevedir. Bu nedenle 1/2 çekim de denir. Bel plan ve daha büyük ölçeklerde artık fon ve çevredeki etkenlerin de kompozisyon halinde çerçeveye yerleştirilmesi gerekmektedir. 

 ¹

Konuyla ilişkili bir görüntünün çerçevenin sağ veya sol boşluğuna yerleştirilme şansı vardır. Bu nedenle anons ve sunumlarda kullanılan en güzel planlardan biridir. 

İki kişinin konuşması sırasında boy veya genel planın çok büyük, konuşmacıların yüz ifadelerinin çok küçük kaldığı durumlarda iyi bir ölçektir. Bel planda kişi rahatça hareket yapabilir. Çerçeveyi terk edebilir.

Örneğin iki oyuncu varsa, ikili bel çekimi yapılmasını isteyebilirsiniz. Bu şöyle yazılır: 2’li bel Ç.

Diz Çekim   [Medium Long Shot MLS]

3/4 çekim ölçeği veya Amerikan plan da denir. Dizin hemen altından veya üstünden baş boşluğuna kadar olan çerçevedir. Zemini veya ayakkabıları görmemek, boy planın fazla büyük olması, çerçevenin sağ veya solundan istenmeyen fazla bilgilerin girmemesi için diz plan kullanılır.

 ²

Boy Çekim   [Long Shot LS]

Çekimi yapılacak kişi veya kişilerin genelini görmek amacıyla ayaklarının bastığı yerden baş boşluğuna kadar olan ölçektir. Genel bir bilgi vermek, kişiyi tanıtmak için kullanılır. 

Boy planda dikkat edilmesi gereken, baş boşluğu ve alt boşluğun oranıdır. 

 ³

Denemeler sonucunda baş boşluğu oranı 2 birim düşünülürse, alt boşluk oranının 1 birim olmasının boy plan için en uygun görüntüyü verdiği görülmüştür. Baş ve alt boşluğun verilmemesi ise dar bir alanda sıkışmış, ezilen insan görüntüsü oluşturmaktadır.

Genel çekim : GeÇ  [Very Long Shot – VLS]

 ⁴

Genel çekim bir yerin tanımını yapmak için kullanılır. 

Genel bir ön bilgi veren bu çekimin ardından daha özel ve yakın çekimlere geçilip konu anlatılır. 

Genel çekim olmadan yapılan anlatımlarda, izleyen nerede olduğunu merak edebilir ve bu sorusunun karşılığını alamaz.

Görüş açısı çekimi : GAÇ  [Point of View Shot – POS]

Neyin ve kimin olduğuna göre, onun bulunduğu yer ve noktadan yapılan çekimdir.

Eğer kamera sunucuya tepeden bakıyorsa, üstten çekim, alttan bakıyorsa alttan çekim yapıyorsunuz demektir.

 ⁵

 ⁶

Geniş çekim : GÇ  [Wide Shot – WS]

Bir coğrafi parçayı anlatmak için kullanılan çekimdir. Çok geniş açıyla ve oldukça büyük bir alanı görmek üzere yapılır. Genel çekim gibi, bir yerin tanımını yapmak için kullanılır. 

Sadelik⁷

İyi bir kompozisyonun sırrı bir kelimeyle açıklanabilir: sadelik.

Karışık ve düzensiz bir kompozisyon, tüm kompozisyon kurallarına uysa da sade bir kompozisyon kadar etkili olmayacaktır. İyi bir kompozisyon, filmden etkinliğini bozmadan birey çıkarılıp çıkarılamayacağına göre ölçülür. Çerçeve içinde öykü anlatımı amaçları için gerekli olmayan herhangi bir eleman, gereksiz yere seyircinin ilgisini çeker. İzleyici çekimin amacını anlayabilmek için çerçevelenen alanı taramak zorunda kalmamalıdır. Sadelik, manzara unsurlarının sayısına veya film karesinde dâhil edilen alana bağlı değildir. Yarım düzine objeyi gösteren bir masa üstü çekimi karışık bir kompozisyon yaratabilir; öte yandan yoğun uzak çekimle verilen ilerleyen bir ordu, sadeliği nedeniyle hemen fark edilen güç ve hâkimiyet bütünlüğü iletebilir.

Kompozisyon, Kami Açılarının Birleştirilmesi⁸

Film kareleri, belirgin bakış açılarına sahip olarak kompoze edilmelidir. Bu gibi unsurları kullanmak veya geçici olarak çıkarmak konusuna dikkat edilmelidir.

Sürekli kompozisyon, sahnede hareket ettikleri sürece oyuncuların doğru çerçevede kalmasını sağlar, uygulaması ise çok zor değildir, ancak devamlı dikkat ister. Oyuncuların her zaman doğru girişler yaptığına; oyuncu-geri plan ilişkisinin film açısından tatmin edici olduğuna; önemli pozisyonlardaki duraklamaların iyi kompoze edilip edilmediğine dikkat etmek gereklidir. Bu olayın başarıya ulaşması için, ilk olarak oyuncuların her önemli noktaya yerleştirilmesi ve en iyi filmsel etki için dikkatle kompoze edilmesi ve daha sonra önemli pozisyonlar arasındaki hareketlerin gerçekleştirilmesi gerekir.

Gelecek sayıda  “Görüntünün Yerleştirilmesi” bölümüyle devam edeceğiz.

Kaynaklar

1. İkili bel çk - Tom Cruise chatting with Director Steven Spielberg on the set of War of the Worlds 2005
2. Atonement
3. www.australiamovie.com/
4. www.australiamovie.com/
5. Lyra Belacqua, Pantalaimon, Roger /- The Golden Compass 2007
6. The Golden Compass 2007 / Sam Elliott
7. www.kameraarkasi.org
8. www.kameraarkasi.org